પેટ્રોલમાં 33% ઇથેનોલ હોવાનો દાવો, BPCLની પોસ્ટ ડિલીટ થતાં વિવાદ વકર્યો
દેશમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. કર્ણાટક સરકાર દ્વારા પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત 20 ટકા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવતું હોવાના આરોપો વચ્ચે સરકારી ઓઇલ કંપની ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL)ની એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ ચર્ચામાં આવી છે. કંપનીએ મૈસુરુના એક પેટ્રોલ પંપ પર કરવામાં આવેલા પરીક્ષણનો હવાલો આપીને પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત મર્યાદામાં હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે પોસ્ટમાં દર્શાવાયેલા આંકડાઓના આધારે જ સવાલ ઉઠાવ્યો કે ઇથેનોલનું પ્રમાણ તો 33 ટકા સુધી દેખાઈ રહ્યું છે. વિવાદ વધતાં BPCLએ પોતાની પોસ્ટ ડિલીટ કરી દીધી હતી. ત્યારબાદ પોસ્ટના સ્ક્રીનશોટ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા છે.
મૈસુરુના પેટ્રોલ પંપના ટેસ્ટને લઈને વિવાદ
BPCL હાલમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર 'MythVsFact' નામથી અભિયાન ચલાવી રહી છે. આ અભિયાન અંતર્ગત કંપની કર્ણાટક સરકાર દ્વારા E20 પેટ્રોલ અંગે કરવામાં આવેલા આરોપોનો જવાબ આપી રહી છે. રવિવારે કંપનીએ એક પોસ્ટમાં મૈસુરુના પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણની તપાસનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. BPCLએ દાવો કર્યો હતો કે પરીક્ષણમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નિર્ધારિત 20 ટકાની મર્યાદામાં જોવા મળ્યું હતું. જોકે, સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે પોસ્ટમાં દર્શાવેલા પરીક્ષણના પરિણામો પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમના મતે, તેમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 33 ટકા સુધી હોવાનું જણાતું હતું. આ મુદ્દે સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા તેજ બનતાં કંપનીએ પોસ્ટ હટાવી દીધી હતી. જોકે, ત્યાં સુધીમાં પોસ્ટના સ્ક્રીનશોટ વાયરલ થઈ ગયા હતા. અનેક યુઝર્સે BPCL પાસે સ્પષ્ટતા માગી હતી અને સરકારને પણ આ મામલે તપાસ કરવાની અપીલ કરી હતી. જોકે, વાયરલ તસવીરમાં દેખાતા આંકડા ખરેખર 33 ટકા ઇથેનોલનું પ્રમાણ દર્શાવે છે કે નહીં તેની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થઈ નથી. તેથી આ આંકડાને સાબિત થયેલી ભેળસેળ તરીકે જોવો યોગ્ય નથી.
કર્ણાટક સરકારનો 63 સેમ્પલનો દાવો
આ વિવાદની શરૂઆત કર્ણાટકની કોંગ્રેસ સરકારના આરોપો બાદ થઈ હતી. રાજ્ય સરકારે ગયા અઠવાડિયે દાવો કર્યો હતો કે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના પેટ્રોલ પંપ પરથી મળતા પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત 20 ટકા કરતાં વધુ ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOCL), શેલ (Shell) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) સહિતની કંપનીઓના પેટ્રોલ પંપ પરથી કુલ 63 સેમ્પલ એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા. આ સેમ્પલની તપાસમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 20 ટકાની નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ હોવાનું સામે આવ્યું હોવાનો સરકારનો દાવો છે. આ આરોપો બાદ પેટ્રોલની ગુણવત્તા અને વાહનો પર તેની સંભવિત અસર અંગે વાહનચાલકોમાં ચિંતા ઊભી થઈ છે. જોકે, આ મામલે અંતિમ નિષ્કર્ષ માટે સેમ્પલના પરીક્ષણના સત્તાવાર પરિણામો અને સંબંધિત કંપનીઓનો ખુલાસો મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
કેરળમાં પણ પેટ્રોલ પંપની તપાસ શરૂ
કર્ણાટકમાં વિવાદ ઊભો થયા બાદ કેરળમાં પણ પેટ્રોલ પંપ પર રેન્ડમ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં તિરુવનંતપુરમ, એર્નાકુલમ, કોઝિકોડ અને કન્નૂર એમ ચાર જિલ્લાઓમાં તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. કેરળના મંત્રી અનૂપ જેકબે જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ તબક્કાની તપાસમાં કોઈ શંકાસ્પદ બાબત સામે આવશે તો અન્ય વિસ્તારોમાં પણ તપાસનો વ્યાપ વધારવામાં આવશે. પેટ્રોલના સેમ્પલ રેન્ડમ રીતે લેવામાં આવશે અને તેને સરકારી લેબોરેટરીમાં પરીક્ષણ માટે મોકલવામાં આવશે. આ પરીક્ષણનાં પરિણામો 10 દિવસમાં મળવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેરળની કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળી UDF સરકારે પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલનું મિશ્રણ અથવા અન્ય નિયમોનું ઉલ્લંઘન જોવા મળશે તો જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જરૂર પડે તો સંબંધિત પેટ્રોલ પંપ સીલ કરવાની અને જવાબદારો સામે કેસ ચલાવવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે.
શું છે E20 પેટ્રોલ?
E20 એટલે એવું પેટ્રોલ જેમાં 20 ટકા ઇથેનોલ અને બાકીનું પેટ્રોલ હોય છે. ઇથેનોલ મુખ્યત્વે શેરડી અને મકાઈ જેવા કૃષિ પાકમાંથી તૈયાર કરવામાં આવતું બળતણ છે. પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવાનો હેતુ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને પરંપરાગત પેટ્રોલના વપરાશમાં ઘટાડો કરવાનો છે. ભારતમાં E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, હાલનો વિવાદ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવતું હોવાના આરોપોને કારણે ઊભો થયો છે. હાલમાં BPCLની ડિલીટ કરાયેલી પોસ્ટ, કર્ણાટક સરકારના 63 સેમ્પલ અંગેના દાવા અને કેરળમાં શરૂ થયેલી તપાસને કારણે પેટ્રોલની ગુણવત્તાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. હવે આ મામલે સંબંધિત કંપનીઓ અને સરકાર તરફથી સત્તાવાર સ્પષ્ટતા આવે છે કે નહીં તેના પર સૌની નજર રહેશે.
