ગોવર્ધન પૂજાનું શું છે મહત્ત્વ? જાણો ભગવાન કૃષ્ણએ કેમ ઉપાડ્યો હતો પર્વત

દિવાળીના પર્વ બાદ ગોવર્ધન પૂજાનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ પર્વને અન્નકૂટ અને ગોપૂજા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ, ગોવર્ધન પર્વત અને ગાય માતાની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ભગવાન કૃષ્ણને 56 ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરવાથી પરિવારમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે અને જીવનની મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે. ગોવર્ધન પૂજા સાથે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની એક પ્રચલિત પૌરાણિક કથા પણ જોડાયેલી છે.

ગોકુળમાં થઈ રહી હતી ઇન્દ્રદેવની પૂજાની તૈયારી

પૌરાણિક કથા અનુસાર, એક સમયે ગોકુળમાં ઉત્સવનો માહોલ હતો. દરેક ઘરમાં વિવિધ વાનગીઓ બનાવવામાં આવી રહી હતી. લોકો પૂજાની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત હતા. આ જોઈને બાળ કૃષ્ણએ માતા યશોદાને પૂછ્યું કે ગોકુળમાં કયા ઉત્સવની તૈયારી થઈ રહી છે. માતા યશોદાએ જણાવ્યું કે આજે ભગવાન ઇન્દ્રની પૂજા કરવામાં આવશે. તેમની પૂજાથી વરસાદ સારો થાય છે અને સારા વરસાદને કારણે પાકનું ઉત્પાદન વધે છે. તેનાથી ગાયોને પૂરતો ચારો મળી રહે છે.

કૃષ્ણએ ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવાનો આપ્યો સંદેશ

માતા યશોદાની વાત સાંભળ્યા બાદ ભગવાન કૃષ્ણએ કહ્યું કે ભગવાન ઇન્દ્રની જગ્યાએ ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવી જોઈએ. કારણ કે ગાયો ગોવર્ધન પર્વત પર ઘાસ ચરે છે અને ત્યાંનાં વૃક્ષો તથા વનસ્પતિ પ્રકૃતિનું રક્ષણ કરે છે. ગોવર્ધન પર્વત ગોકુળના લોકો અને પશુઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. કૃષ્ણની વાત ગોકુળના લોકોને યોગ્ય લાગી અને તેમણે ઇન્દ્રદેવની જગ્યાએ ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવાનો નિર્ણય લીધો.

ઇન્દ્રદેવે ગોકુળ પર વરસાવ્યો મુશળધાર વરસાદ

ગોકુળના લોકોએ પોતાની પૂજા ન કરતાં ઇન્દ્રદેવ ક્રોધિત થયા. તેમણે તેને પોતાનું અપમાન માન્યું અને ગોકુળના લોકોને સજા આપવાનું નક્કી કર્યું. ગુસ્સામાં ઇન્દ્રદેવે ગોકુળમાં ભારે વરસાદ વરસાવવાનું શરૂ કર્યું. સતત વરસાદને કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં પાણી ભરાવા લાગ્યું અને લોકોમાં ભય ફેલાયો.

કૃષ્ણએ નાની આંગળી પર ઉપાડ્યો ગોવર્ધન પર્વત

ગોકુળના લોકોને મુશ્કેલીમાં જોઈને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ પોતાના ડાબા હાથની નાની આંગળી પર ગોવર્ધન પર્વત ઉપાડી લીધો. ત્યારબાદ ગોકુળના તમામ લોકો અને પશુઓએ પર્વતની નીચે આશ્રય લીધો. કહેવાય છે કે ઇન્દ્રદેવે સતત સાત દિવસ સુધી વરસાદ વરસાવ્યો, પરંતુ ભગવાન કૃષ્ણે સાત દિવસ સુધી ગોવર્ધન પર્વતને પોતાની આંગળી પર ધારણ કરીને ગોકુળના લોકોને સુરક્ષિત રાખ્યા.

ઇન્દ્રદેવે કૃષ્ણની માગી માફી

સાત દિવસ બાદ ઇન્દ્રદેવને પોતાની ભૂલનો અહેસાસ થયો. તેમને સમજાયું કે ભગવાન કૃષ્ણ કોઈ સામાન્ય માનવી નથી. ત્યારબાદ ઇન્દ્રદેવ ભગવાન કૃષ્ણ પાસે પહોંચ્યા અને પોતાના વર્તન બદલ માફી માગી. તેમણે કામધેનુ ગાયના દૂધથી ભગવાન કૃષ્ણનો અભિષેક પણ કર્યો. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ ઘટના બાદથી કાર્તિક મહિનાના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિએ ગોવર્ધન પૂજા કરવાની પરંપરા શરૂ થઈ. આ પર્વ પ્રકૃતિ, ગૌસેવા અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેની ભક્તિનો સંદેશ આપે છે.

નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.