ચીનનો ટ્રેડ સરપ્લસ $1 ટ્રિલિયનને પાર, ઘરઆંગણે મંદી છતાં દુનિયાભરમાં માલ ઠાલવ્યો

ચીનની અર્થવ્યવસ્થાને લઈને એક તરફ મંદીના સંકેતો મળી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ વૈશ્વિક વેપારમાં ડ્રેગને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. વર્ષ 2026ના પ્રથમ 10 મહિનામાં ચીનનો ટ્રેડ સરપ્લસ (Trade Surplus) 1 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર પહોંચી ગયો છે. ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ટેક્નોલોજી અને ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રની વૈશ્વિક માંગનો લાભ લઈને ચીને નિકાસમાં મોટો વધારો નોંધાવ્યો છે. જોકે, આ તેજસ્વી આંકડાઓ પાછળ ચીનની સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાની નબળાઈ અને ઘરઆંગણે ઘટતી માંગની વાસ્તવિકતા પણ છુપાયેલી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ઘરઆંગણે મંદી, વિદેશી બજારો પર નજર

ચીનનું પ્રોપર્ટી માર્કેટ લાંબા સમયથી સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં આવેલા ઘટાડાને કારણે સામાન્ય પરિવારોની સંપત્તિ પર અસર પડી છે અને ગ્રાહકો ખર્ચ કરવામાં સાવચેતી રાખી રહ્યા છે. સ્થાનિક બજારમાં માંગ ઘટતાં ચીનની કંપનીઓએ વિદેશી બજારો તરફ વળવું પડ્યું છે. ઓટોમોબાઇલ સેક્ટરમાં પણ સ્થિતિ પડકારજનક છે. સ્થાનિક વાહનોના વેચાણમાં સતત 12મા મહિને ઘટાડો નોંધાયો છે. પરિણામે ચીનની ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓ વધારાના ઉત્પાદનને વિદેશી બજારોમાં ઓછા ભાવે વેચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

ઓક્ટોબરમાં નિકાસમાં 35.2 ટકાનો ઉછાળો

ચીનના કસ્ટમ્સ વિભાગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા મુજબ, ઓક્ટોબર 2026માં દેશની નિકાસમાં વાર્ષિક ધોરણે 35.2 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. આ વધારો અર્થશાસ્ત્રીઓના અંદાજ કરતાં પણ વધારે છે. બીજી તરફ, આયાતમાં પણ 41.6 ટકાનો જંગી ઉછાળો આવ્યો છે. આયાતમાં થયેલો વધારો દર્શાવે છે કે ચીન પોતાની નિકાસલક્ષી ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓ માટે મોટા પ્રમાણમાં કાચો માલ અને અન્ય સામગ્રી મંગાવી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, 2026ના અંત સુધી નિકાસમાં તેજી ચાલુ રહી શકે છે, પરંતુ 2027ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં તેમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.

ચીનની નિકાસથી અમેરિકા અને યુરોપ નારાજ

ચીનની આક્રમક નિકાસ નીતિથી અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન (EU)ની ચિંતા વધી છે. યુરોપિયન દેશોના નેતાઓ ચીન સામે નવા વેપારી પ્રતિબંધો લાદવાની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે ચીનના સસ્તા માલની વધતી આવકથી સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને ઉત્પાદકોને નુકસાન થઈ શકે છે. બીજી તરફ, ચીને અમેરિકા સાથે હાઇબ્રિડ વાહનોની નિકાસ સંબંધિત કરારની મુદત બે મહિના લંબાવી છે. જોકે, અમેરિકાના કૃષિ ઉત્પાદનોની ખરીદી અંગેનો મુદ્દો હજુ ઉકેલાયો નથી. આ સ્થિતિ બંને દેશો વચ્ચેના વેપારી સંબંધોમાં અનિશ્ચિતતા વધારી રહી છે.

શેનઝેનમાં શી જિનપિંગ અને ટ્રમ્પની બેઠક પર નજર

આગામી સપ્તાહે ચીનના ટેક્નોલોજી હબ શેનઝેનમાં એશિયા-પેસિફિક ઇકોનોમિક કોઓપરેશન (APEC) સમિટ યોજાવાની છે. આ સમિટમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે આ વર્ષે ત્રીજી વખત મુલાકાત થવાની છે. આ બેઠક પર વૈશ્વિક વેપાર જગતની નજર રહેશે. ખાસ કરીને અમેરિકાના ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા ચીની ઉત્પાદનો પર વધુ ટેરિફ (Tariff) અને વેપારી પ્રતિબંધો લાદવાની સંભાવના વચ્ચે આ બેઠક મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે. જો બંને દેશો વચ્ચે વેપાર મુદ્દે સહમતી નહીં સધાય તો વૈશ્વિક બજારમાં ફરી એકવાર ટ્રેડ વોર (Trade War) શરૂ થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.